ชื่อบทความ: ถนน กองตระเวนนคร และตึกแถว: ผลกระทบของการพัฒนาเมืองสมัยใหม่ ระหว่างปี พ.ศ. 2400-2453
ชื่อผู้เขียน: ปรางค์ทิพย์ พงศ์เจตน์พงศ์ (สําเร็จการศึกษาปริญญาตรีสาขาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปีการศึกษา 2567)
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งวิเคราะห์ผลกระทบด้านลบจากความพยายามสร้าง “ความศิวิไลซ์” ในการพัฒนาเมืองกรุงเทพฯ ของชนชั้นนำสยามในระหว่าง พ.ศ. 2400-2453 บทความนี้เสนอว่ามีผลกระทบที่เกิดขึ้นสามกรณีสำคัญ ประการแรก การตัดถนนช่วยรองรับเทคโนโลยีการขนส่งและการเดินทางที่เปลี่ยนจากเส้นทางน้ำไปสู่เส้นทางบกที่กำลังขยายตัว โดยเฉพาะเมื่อเมืองและการค้าเติบโตหลังสนธิสัญญาเบาว์ริง (พ.ศ. 2398) ผลกระทบที่สำคัญคือการเวนคืนที่ดินเพื่อสร้างถนนอย่างไม่เป็นธรรมหรือประชาชนที่ต้องย้ายที่อยู่ไปโดยไร้การดูแลใดๆ จากรัฐสยามนอกจากเงินก้อนที่ได้มาจากการขายที่ดิน ประการที่สอง การปฏิบัติหน้าที่ของกองตระเวนนครที่ถูกจัดขึ้นเพื่อดูแลความสงบเรียบร้อย แต่กลับใช้อำนาจ คุกคาม ข่มเหง และรุกล้ำการใช้ชีวิตของประชาชน ประการสุดท้าย การพัฒนาโครงการอสังหาริมทรัพย์ของชนชั้นนำสยาม ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับการได้ที่ดินเพื่อตัดถนนโดยไม่เป็นธรรม เพราะเมื่อมีการตัดถนนแล้วมักจะสร้างตึกแถวโดยชนชั้นนำเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจในระยะยาวด้วย ส่งผลให้ประชาชนที่เป็นเจ้าของที่ดินเดิมต้องสูญเสียสิทธิ์ในการเป็นเจ้าของและเปลี่ยนสถานะเป็นผู้เช่า บทความนี้ได้เผยให้เห็นภาพลักษณ์ “ความศิวิไลซ์” ในการพัฒนาเมืองกรุงเทพฯ ของชนชั้นนำสยามได้ซ่อนความเหลื่อมล้ำและการกดทับชีวิตของประชาชนเอาไว้
คำสำคัญ: ความศิวิไลซ์, ผลกระทบการพัฒนาเมือง, โครงสร้างพื้นฐาน, เมืองสมัยใหม่
วิธีการอ้างอิง: ปรางค์ทิพย์ พงศ์เจตน์พงศ์. "ถนน กองตระเวนนคร และตึกแถว: ผลกระทบของการพัฒนาเมืองสมัยใหม่ ระหว่างปี พ.ศ. 2400-2453." วารสารประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระดับปริญญาตรี 3 ฉ.2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 2568): 92-113.
เผยแพร่ออนไลน์: 14 พฤษภาคม 2569
| Attachment | Size |
|---|---|
| 04_bangkok.pdf (1.91 MB) | 1.91 MB |